Efendisohbet.CoM

(Kayakçı Baş Parmağı)

GENEL BÄ°LGÄ°LER

TANIMI: BaÅŸparmak eklemindeki bir veya daha fazla bağın aşırı ÅŸekilde gerilmesidir. Ä°ki veya daha fazla bağı kapsayan burkulmalar, tek bir baÄŸdan olu­şan burkulmalardan daha fazla yetersizliÄŸe neden olur. BaÄŸlar aşırı gerildiklerinde gerginlikleri yoÄŸun­laşır. Dolayısıyla ya kendi içinden, yada kemiÄŸe bağ­landığı noktada, daha zayıf olduÄŸu yerden koparlar. EÄŸer baÄŸ, kemiÄŸe baÄŸlandığı yerden koparken bir ke­mik parçasını da beraber kopartırsa, buna “avulsion kırığı” denir. Burkulmalar 3 çeÅŸittir.

• Hafif (1. Derece)- Bazı baÄŸ liflerinde yırtılma var­dır. Herhangi bir fonksiyon kaybı yoktur.

• Orta (2. Derece)- Bağın bir parçası yırtılmıştır. Bi­raz fonksiyon kaybı vardır.

• Ağır (3. Derece)- Bağın tamamen yırtılması veya ‘ tamamen kemikten kopmasıdır. Tam fonksiyon kay­bı vardır. Ciddi burkulmalar cerrahi gerektirebilir.

ETKİLENEN VÜCUT PARÇALARI

• BaÅŸparmağın metakarpofalangeal eklemini birarada tutan baÄŸlar.

• Sakatlık bölgesindeki periost, kaslar, sinirler, ten-donlar, ve kan damarları gibi dokular.

BELÄ°RTÄ° VE BULGULAR

• Sakatlık sırasında ÅŸiddetli aÄŸrı.

• BaÅŸparmak içinde hissedilen “patırtı” sesi veya yır­tılma hissi.

• Sakatlık bölgesinde hassasiyet.

• Sakatlanan baÅŸparmakta ÅŸiÅŸlik ve kızarıklık.

• Sakatlıktan biraz sonra oluÅŸan morarma.

NEDENLERİ: Bağlara yapılan baskı sonucu, el eklemlerinin geçici olarak normal yerlerinden çık­maları. Parmak burkulmaları temas sporlarında ve el üzerine elin açık ve uzanmış olduğu bir şekilde düş­me olasılığının yüksek olduğu aktivitelerde görülür.

 

SAKATLIK RÄ°SKÄ°NÄ°N ARTMASI

• Beyzbol, Amerikan futbolu, basketbol gibi özellik­le topu yakalamayı gerektiren temas sporları.

• Kayak (baÅŸparmak kayak sopasına takılabilir).

• Daha önceden oluÅŸmuÅŸ baÅŸparmak sakatlığı.

• Zayıf derecede kas kuvveti ve kondisyonu.

NASIL ÖNLENİR: Bu tip sakatlık oluşturabilecek spor aktivitelerden önce, ilgili eklemleri bandajlayarak.

BEKLENTÄ°LER

DOÄžRU SAÄžLIK BAKIMI

• Doktor teÅŸhisi.

• Rehabilitasyon sırasında kiÅŸisel bakım.

• BaÅŸparmağın alçıya alınması veya bandajlanması.

• Ciddi boyutlardaki burkulmalar için, cerrahi.

• Rehabilitasyon için fizik tedavi.

TEŞHİS YÖNTEMLERİ

• Kendi gözlemlediÄŸiniz belirtiler.

• Medikal özgeçmiÅŸ ve doktor kontrolü.

• Bölgede muhtemel bir kırığın olmadığını teÅŸhis et­mek için baÅŸparmak, el ve el bileÄŸi röntgeninin çekil­mesi.

POTANSÄ°YEL KOMPLÄ°KASYONLAR

• Normal aktivitelere tam iyileÅŸme saÄŸlanmadan dö­nülmesi sonucu uzayan iyileÅŸme süreci.

• BaÅŸparmağın sürekli olarak sakatlanma eÄŸilimi.

• Bağın kemiÄŸe baÄŸlandığı noktada geliÅŸen enflamasyon (periostit).

• Bazen uzayan yetersizlik (parmaklar ile tutma ha­reketinde zorlanmak) durumu.

• Tekrarlanan sakatlıklardan dolayı instabil ve artritik baÅŸparmak (bak. El Çıkığı).

MUHTEMEL SONUÇ: İlk defa oluşan sakatlık­larda, doğru tedavi ve hareketliliğe dönmeden önce iyileşmek için yeterli zaman ayrılması, kalıcı bir sa­katlığı önlemek için yeterlidir. Yırtılan bağlar ve ten-donlar, kırılan kemikler kadar uzun iyileşme sürecini gerektirirler. Normal iyileşme zamanları:

• Hafif (1. Derece)- 2-6 hafta.

• Orta (2. Derece)- 6-8 hafta.

• Ağır (3. Derece)- 8-10 hafta.

TEDAVİ YÖMTEMİ

İLK YARDIM: Hedef yırtılan bağlara daha fazla zararı önlemektir. R.l.C.E (Rest=dinlenme, Ice=buz, C=kompresyon ve E=elevasyon (yükseltme) proto­kolüne uyunuz .

TEDAVİNİN DEVAMI-Eğer doktor alçıya almaz, veya bandajlamazsa:

• Her gün 3-4 kez, 20 dakika süre ile buz masajı uy­gulayınız. Bir plastik torbaya koyacağınız buz parça­larını veya buz torbasını, nemli bir havlu ile sarınız ve sakatlanan bölgenin üzerine koyunuz.

• Sakatlıktan 72 saat sonra, eÄŸer daha iyi hissediyor­sanız, buz yerine ısı tedavisi uygulayınız. Sakatlık bölgesinde, sıcaklık lambası, sıcak suya batırılmış havlu, sıcak suya girme, sıcak duÅŸ, ısı pedleri veya ısı veren kremler kullanabilirsiniz.

• EÄŸer mümkünse, girdap banyosu uygulayınız.

• ÅžiÅŸliÄŸi indirmek için, yavaşça ve sık aralıklar ile sakatlanan bölgeye yapılan masaj rahatlık saÄŸlaya­caktır.

İLAÇ

• Hafif aÄŸrılar için, aspirin, asetaminofen veya ibuprofen içeren ilaçlar ve bölgeye ovarak uygulayacağı­nız yaÄŸ veya kremler kullanabilirsiniz.

• Doktorunuz:

Daha güçlü ağrı kesici. Ağrıyı azaltmak için, uzun etkili lokal anestetik enjeksiyonları. Enflamasyonu azaltmak için triamcinolone gibi kortikosteroid enjeksiyonlar verebilir.

 

AKTİVİTE: Doktorunuzun onayından sonra nor­mal aktivitelerinize yavaşça başlayınız.

 

DİYET: İyileşme sürecinde yediğiniz yemek mik­tarını yaptığınız fiziksel aktiviteye göre dengeleyi­niz. İyi bir sağlık ve tedavi için gerekli olan enerji, protein, vitamin, mineral ve lif ihtiyacınızı farklı yi­yecekler yiyerek karşılayınız.

 

REHABÄ°LÄ°TASYON

• Destekleyici bandajlar veya alçıya ihtiyacınız ol­madığında günlük rehabilitasyon egzersizlerine baş­layabilirsiniz.

• Egzersizlerden 10 dakika önce ve sonra buz masa­jını uygulayınız.

Bu Yazi Bugun: 0 defa, Toplam: 30 defa okundu

Bu Yazıyı Paylaşın