
 (Metakarpal Kırık)
GENEL BİLGİLER
TANIMI: BaÅŸparmak metakarpında oluÅŸan tam veÂya kısmi kırık.
ETKİLENEN VÜCUT PARÇALARI
-
Başparmak metakarpı.
-
BaÅŸparmak taban eklemi.
-
Sakatlık bölgesindeki periost, sinirler, tendonlar ve kan damarları gibi yumuşak dokular.
BELİRTİ VE BULGULAR
-
BaÅŸparmağın kırılma bölgesinde oluÅŸan dayanılÂmaz aÄŸrı.
-
Kırık bölgesindeki yumuşak dokuların şişmesi.
-
Eğer kemik kırılması tam ise ve parçalar arasında aralık oluşmuş ise, gözle görülebilen bir deformite.
-
Kırılan bölgede dokunmaya karşı hassasiyet.
-
Eğer kan akışı engellenmiş ise, duyarsız ve soğuk parmak veya parmak uçları.
NEDENLERİ
-
Yumruk ile vurma veya baÅŸparmağın bir yerde sıÂkışması sonucu oluÅŸan direkt baskı.
-
Burkulma veya şiddetli bir kas kasılması sonucu oluşan endirekt baskı.
SAKATLIK RİSKİNİN ARTMASI
-
Temas gerektiren boks, buz hokeyi gibi sporlar.
-
Kar kayağı (elin kayak sopasına sıkışması).
-
Özellikle osteoporoz gibi kemik veya eklem hastaÂlığı geçmiÅŸi olma.
-
Yetersiz beslenme, özellikle kalsiyum eksikliği.
-
Cerrahi müdahale ve/veya anestezi gerektiğinde, risk, sigara içmek, uyuşturucu kullanmak, kas gevşeticiler, uyuşturucu ilaçlar, uyku ilaçları almak, insülin, sakinleştiriciler, beta-adrenerjik bloklayıcılar veya kortikosteroidlerden dolayı artar.
NASIL ÖNLENİR
-
Elinizin kuvvetini arttırıcı egzersizler yaparak.
-
El ve baÅŸparmak için koruyucu malzemeler kullaÂnarak.
BEKLENTİLER
DOÄžRU SAÄžLIK BAKIMI
-
Kırılan kemikleri birleÅŸtirmeyi içeren doktor tedaÂvisi.
-
Kırılan kemikleri tekrar eski durumuna getirmek ve eli alçıya almak için gerekli cerrahi (bazen) ve anestezi için hastaneye yatmak.
-
Rehabilitasyon sırasında kişisel bakını.
TANI YÖNTEMLERİ
-
Kendi gözlemlediğiniz belirtiler.
-
Medikal özgeçmiş ve bir doktor kontrolü.
-
Sakatlığı tam olarak teÅŸhis etmek için el röntgeÂninin çekilmesi.
POTANSİYEL KOMPLİKASYONLAR
Sakatlık Sırasında:
-
Åžok.
-
Sakatlanan bölgedeki veya yakınında olan sinirler, bağlar, tendonlar, kan damarları veya bağ dokuda oluşan baskı.
Tedavi veya Cerrahi Sonrası:
-
Kemiklerin kaynamaması veya kaynamada gecikÂme.
-
Sakatlanan bölgeye kan akışının kısıtlanması.
-
Eğer cerrahi gerekliyse veya sakatlanma sırasında deri yırtılmışsa, enfeksiyon oluşması.
-
Sakatlanan kemiklerin kısalması veya deforme olÂması.
-
Sakatlığın bir kaç kere tekrarlanmasından dolayı oluşan instabil veya artritik başparmak.
-
Aktivitelere kısa sürede dönmeden dolayı uzayan iyileşme süreci.
-
BaÅŸparmak sakatlığının sürekli tekrarlanma eÄŸiliÂmi.
-
BaÅŸparmağı alçıya almadan oluÅŸabilecek problemÂler.
MUHTEMEL SONUÇ: Herhangi bir kırığın tam olarak ne kadar sürede iyileÅŸeceÄŸini tahmin etmek imkansızdır. YaÅŸ, cinsiyet, daha önceki genel saÄŸlık durumu bu süreci etkileyen faktörlerdir. Bu sakatlık için iyileÅŸme süreci ortalama 6-8 haftadır. Kırılma bölgesinde bir oynama olmadığında ve röntgen, keÂmiklerin tam olarak kaynadığını gösterdiÄŸinde iyileÅŸÂme tamamlanmıştır.
TEDAVİ YÖNTEMİ
İLKYARDIM
-
Hastayı acile veya doktora götürmeden önce, el ve el bileğini splint veya askı ile stabilize ediniz.
-
Hastayı battaniye veya benzeri örtüler ile sıcak tuÂtarak ÅŸok ihtimalini azaltınız.
-
R.l.C.E (Rest=dinlenme, Ice=buz, C=kompresyon ve E=elevasyon (yükseltme) protokolüne uyunuz.
-
Doktor kırılan parmak kemiÄŸini mümkünse cerrahisiz, gerektiÄŸinde cerrahi ile yerine birleÅŸtireÂcektir. Bu iÅŸlem hemen yapılmalıdır. Ayrılma olayınÂdan sonra 6 saat içinde manipülasyon yapılmalıdır. Daha sonra, kanama ve vücut sıvılarının akması hasÂtanın ÅŸok geçirmesine neden olabilir. Aynı zamanda bir çok doku elastikiyetini kaybederek normal duruÂmuna dönmekte zorlanabilir.
-
Metakarp ÅŸaftında oluÅŸan kırıklar, bazen cerrahisiz olarak tekrar yerlerine getirilebilirler. Fakat kırık keÂmiklerin yerlerine teller veya metal vidalar ile tuttu-rulmaları gerekir.
TEDAVİNİN DEVAMI
-
Başparmağın hareketsizliği önemlidir. Başparmak ve el bileğini sabitleştiren bir splint kullanılabilir.
-
96 saatten sonra yapılacak ısı tedavisi bölgeye olan kan dolaşımını arttıracağından iyileÅŸmeyi arttıracakÂtır. Isı lambası veya pedleri kullanabilirsiniz.
-
Alçı alındıktan sonra her gün 3-4 kez, 15 dakika süre ile buz masajı uygulayınız. Bir buz parçası ile sakatlanan bölgenin üzerinde dairesel bir ÅŸekilde maÂsaj uygulayınız. EÄŸer mümkünse, girdap banyosu uyÂgulayınız.
İLAÇ: Doktorunuz:
-
Kemikleri birleÅŸtirme manipülasyonu veya ekleÂmin düzeltilmesi sırasında, genel veya lokal anestezi uygular veya kas gevÅŸetici ilaçlar,
-
Şiddetli ağrılar için narkotik veya sentetik narkotik ağrı kesiciler,
-
Eğer cerrahi gerekliyse, enfeksiyonu önlemek için antibiyotikler, verebilir.
AKTİVİTE
-
HareketsizleÅŸtirilmeyen diÄŸer eklemlerinizi hareÂket ettiriniz. Kasların hareket için kasılmaları kırık noktalarının eÅŸleÅŸmesini ve iyileÅŸmesini hızlandırır.
-
Doktor izninden sonra baÅŸparmak ve el rehabiliÂtasyonuna baÅŸlayabilirsiniz.
-
Tedavi neticesinde normal aktivitelerinize yavaşça başlayınız.
DİYET
-
Sakatlığı tedavi için gereken manipülasyon veya cerrahi yapılıncaya kadar hiç bir ÅŸey yemeyin veya içmeyin. Çünkü karnınızdaki sıvı veya katı yiyecekÂler anestezi altında iken kusma yapabilir ve bu duÂrum tehlike oluÅŸturabilir.
-
İyileşme sürecinde yediğiniz yemek miktarını yaptığınız fiziksel aktiviteye göre dengeleyiniz. İyi bir sağlık ve tedavi için gerekli olan enerji, protein, vitamin, mineral ve lif ihtiyacınızı farklı yiyecekler yiyerek karşılayınız.
REHABİLİTASYON-Hareket etmekte rahatladıÂğınız zaman günlük rehabilitasyona baÅŸlayabilirsiniz. Egzersizlerden 10 dakika önce ve sonra buz masajını uygulayınız.
Bu Yazi Bugun: 0 defa, Toplam: 37 defa okundu
BENZER YAZILAR:
