
GENEL BİLGİLER
TANIMI: Navikula’da oluÅŸan tam veya kısmi kırık.
ETKİLENEN VÜCUT PARÇALARI
- Naviküler.
- El bileÄŸi eklemi.
- Sakatlık bölgesindeki kemik çevresindeki sinirler, tendonlar ve kan damarları gibi yumuşak dokular.
BELİRTİ VE BULGULAR
- Kırılma bölgesinde oluşan dayanılmaz ağrı.
- Kırık bölgesini saran yumuşak dokuların şişmesi.
- Kırılan bölgede navikulaya dokunmada hassasiyet.
- EÄŸer kan akışı engellenmiÅŸ ise, kırılan yerin ileriÂsinde oluÅŸan duyu kaybı ve soÄŸukluk.
NEDENLERİ: KemiÄŸe yapılan direkt bir darbe veÂya kemiÄŸe uygulanan endirekt stres. Endirekt stres, genelde elin açık ve uzanmış bir ÅŸekilde yere düşmeÂsinden oluÅŸabilir.
SAKATLIK RİSKİNİN ARTMASI
- Özellikle boks, futbol ve güreÅŸ gibi, temas gerektiÂren sporlar.
- Özellikle osteoporoz gibi kemik veya eklem hastaÂlığı geçmiÅŸi olma.
- Yetersiz beslenme, özellikle kalsiyum eksikliÄŸi veÂya eklem hastalıkları, obesite.
- Cerrahi ve/veya anestezi gerektiÄŸinde, cerrahi risk, sigara, kas gevÅŸeticiler, uyuÅŸturucu ilaçlar, uyku ilaçÂları, insülin, sakinleÅŸtiriciler, beta-adrenerjik blokla-yıcılar veya kortikosteroidlerden dolayı artar.
NASIL ÖNLENİR
- El sakatlıklarını önleyici malzemeler kullanarak.
- Daha önceden oluÅŸmuÅŸ el sakatlıklarınız varsa, teÂmas gerektiren sporları yaparken eli bandajlarım veÂya pedler ile, koruyucu önlemler alarak.
BEKLENTİLER
DOÄžRU SAÄžLIK BAKIMI
- Kırılan kemikleri yerine getirmeyi ve bölgenin haÂreketsizliÄŸim içeren doktor tedavisi.
- Kırılan kemikleri tekrar eski durumuna getirmek için gerekli cerrahi.
- Rehabilitasyon sırasında iyi özbakım.
- Eklem aralıklarında oluÅŸmuÅŸ vücut sıvılarını uzakÂlaÅŸtırmak için, ultrason, girdap banyosu veya masaj uygulaması.
TANI YÖNTEMLERİ
- Kendi gözlemlediğiniz belirtiler.
- Medikal özgeçmiş ve bir doktor kontrolü.
- Sakatlığı tam olarak teÅŸhis etmek için üst el bileÄŸi eklem bölgesi ve el kemiklerinin röntgenlerinin çeÂkilmesi.
- İlk röntgenler bir sakatlık göstermediyse ve ağrılar devam ediyorsa, sakatlıktan 2-8 hafta sonra tekrar röntgenlerin çekilmesi gerekir. Sakatlık, röntgende bir kaç hafta görülmeyebilir.
- Röntgenlerde belli olmuyorsa, kırık oluÅŸtuÄŸunu teÂyit etmek için, Technetium kemik taraması yapılmaÂktır.
POTANSİYEL KOMPLİKASYONLAR
Sakatlık sırasında:
- Åžok.
- Sakatlanan bölgedeki veya yakınında olan sinirler, bağlar, tendonlar, kan damarları veya bağ dokularda oluşan baskı.
Tedavi veya cerrahiden sonra:
- Kemiklerin kaynamaması veya kaynamada gecikÂme.
- Sakatlanan bölgeye kan akışının kısıtlanması sonuÂcu kemik hücrelerinin ölümü (avasküler nekroz), veÂya daha sonra oluÅŸan artrit sonucu kemik bozulması.
- Çocuklarda normal kemik büyümesinin durması.
- Eğer cerrahi gerekliyse veya sakatlanma sırasında deri yırtılmışsa, enfeksiyon oluşması.
- Sakatlanan kemiklerin kısalması.
- El sakatlıklarının tekrarlanma eğilimi.
- Sakatlığın bir kaç kere tekrarlanmasından dolayı oluşan instabil veya artritik parmak eklemleri.
- Aktivitelere kısa sürede dönmeden dolayı uzayan iyileşme süreci
- Alçıya alınmadan dolayı oluÅŸabilen problemler. Ek 2′ye bakınız.
MUHTEMEL SONUÇ: Herhangi bir kırığın tam olarak ne kadar sürede iyileÅŸeceÄŸini tahmin etmek imkansızdır. YaÅŸ, cinsiyet, daha önceki genel saÄŸlık durumu bu süreci etkileyen faktörlerdir. Bu sakatlık için iyileÅŸme süreci, kınlan kemiÄŸe göre, ortalama 4-5 aydır. Kırılma bölgesinde bir oynama olmadığında, ve röntgen kemiklerin tam olarak kaynadığını gösterÂdiÄŸinde iyileÅŸme tamamlanmıştır. Bazen kırık hiç iyi-leÅŸmez ve el bileÄŸi artritine neden olur.
TEDAVİ YÖNTEMİ
İLK YARDIM
- Åžok olasılığını azaltmak için, hastayı battaniye veÂya benzeri örtüler ile sararak sıcak tutunuz.
- Gerekli ise, sakatlanan yeri oynatmadan, giysileri kesiniz.
- R.I.C.E (Rest=dinlenme, Ice=buz, C=kompresyon ve E=elevasyon (yükseltme) protokolüne uyunuz .
- Hastayı acile veya doktora götürmeden önce, elini ve el bileğini splint veya askı ile stabilize ediniz.
- Doktor kırılan el kemiÄŸini mümkünse cerrahi müÂdahale olmadan, fakat gerektiÄŸinde cerrahi ile birleÅŸÂtirecektir. Bu iÅŸlem hemen yapılmalıdır. Ayrılma olaÂyından sonra 6 saat içinde manipulasyon yapılmalıÂdır. Daha sonra, kanama ve vücut sıvılarının akması hastanın ÅŸok geçirmesine neden olabilir. Aynı zamanÂda bir çok doku elastikiyetini kaybederek normal duÂrumuna dönmekte zorlanabilir.
TEDAVİNİN DEVAMI
- Elin hareketsizliği önemlidir. Sakatlanan yerin üst ve alt tarafındaki eklemlere splint uygulayarak veya alçıya alarak hareketsizlik sağlanabilir. Alçı alındıktan sonra, elin bandajlanarak korunmaya ihtiyacı vardır.
- 96 saatten sonra yapılacak ısı tedavisi bölgeye olan kan dolaşımını arttırıp iyileşmeyi hızlandıracaktır. Isı lambası ve ısı pedleri alçıyı penetre edebilir.
- Alçı alındıktan sonra her gün 3-4 kez, 15 dakika süre ile buz masajı uygulayınız. Bir buz parçası ile sakatlanan bölgenin üzerinde dairesel bir ÅŸekilde maÂsaj uygulayınız. Bu masajı, antrenmanlar veya müsaÂbakalardan 10 dakika önce de uygulayınız.
İLAÇ: Doktorunuz:
- Kemikleri birleÅŸtirme manipülasyonu veya ekleÂmin düzeltilmesi sırasında, genel veya lokal anestezi uygular veya kas gevÅŸetici ilaçlar,
- Hafif ve orta ağrılar için asetaminofen,
- Şiddetli ağrılar için daha güçlü ağrı kesiciler,
- Eğer cerrahi gerekliyse, enfeksiyonu önlemek için antibiyotikler, verebilir.
AKTİVİTE
- HareketsizleÅŸtirilmeyen diÄŸer kaslarınızı hareket ettiriniz. Kasların hareket için kasılmaları kırık nokÂtalarının yerleÅŸimini ve iyileÅŸmesini hızlandırır.
- Tedavi sonucunda normal aktivitelerinize yavaşça başlayınız.
- Doktor izninden sonra rehabilitasyona baÅŸlayabiÂlirsiniz.
DİYET
- Sakatlığı tedavi için gereken manipulasyon veya cerrahi yapılıncaya kadar hiç bir ÅŸey yemeyin veya içmeyin. Çünkü karnınızdaki sıvı veya katı yiyecekÂler anestezi altında iken kusma yapabilir ve bu durum tehlike oluÅŸturabilir.
- İyileşme döneminde sağlıklı ve dengeli beslenin.
REHABİLİTASYON
- Hareket etmekte rahatladığınız zaman günlük rehaÂbilitasyona baÅŸlayabilirsiniz. Egzersizlerden 10 dakiÂka önce ve sonra buz masajını uygulayınız.
Bu Yazi Bugun: 0 defa, Toplam: 43 defa okundu
BENZER YAZILAR:
