
GENEL BİLGİLER
TANIMI: Göğüsün her iki tarafındaki 12 kaburgaÂdan herhangi birinde oluÅŸan tam veya kısmi kırılmaÂdır. Birçok kaburga kırılmaları ile beraber burkulma veya kasların, tendonların, baÄŸların yırtılma veya kopmalarını da görebiliriz. Kaburga kırılmaları geÂnelde temas sporları yapan sporcularda sık görülen bir sakatlıktır.
ETKİLENEN VÜCUT PARÇALARI
- Bir veya birden fazla kaburga.
- Kırık bölgesindeki sinirler, tendonlar, baÄŸlar, kıkırÂdaklar ve kan damarları gibi yumuÅŸak dokular.
BELİRTİ VE BULGULAR
- Sakatlık bölgesinde oluşan şiddetli ağrı.
- Dokunmaya karşı hassasiyet.
- Bazen nefesin kesildiÄŸi hissi.
- EÄŸer sakatlık diyaframın aÅŸağısında olan 11 ve 12′nci kaburgalarda ise, karın aÄŸrıları.
- Öksürme, hapşırma ve gülme sırasında ÅŸiddetli göÂğüs aÄŸrıları.
- EÄŸer akciÄŸer sakatlanmış ve hava kaçırmışsa, göÂğüs derisi altında veya boyun bölgesinde hava cepleÂri olduÄŸu hissi.
- Kırık etrafındaki yumuşak dokuların şişmesi ve morarması.
- EÄŸer kırılma tam ise ve kemiklerde yeterli dereceÂde ayrılma varsa, kol ÅŸeklinde belirgin deformasyon.
NEDENLERİ
- Dirsek veya kol gibi objeler ile göğüse yapılan diÂrekt darbeler.
- Bir oyuncunun yan tarafına düşmesi, düştüğünde göğsü ile yer arasında top, kask gibi objelerin sıkışÂması veya üzerine çok kiÅŸinin düşmesi gibi durumÂlarda göğsün baskı altında kalarak sıkışması.
SAKATLIK RİSKİNİN ARTMASI
- Temas gerektiren Amerikan futbolu, buz hokeyi, boks, güreş gibi sporlar.
- Kemik veya eklem hastalıkları geçmişi bulunmak.
- Yetersiz beslenme, özellikle kalsiyum eksikliği.
- Cerrahi müdahale gerektiğinde göğüsteki kan veya havanın alınması gerekir. Cerrahi risk, sigara içmek, uyuşturucu kullanmak, kas gevşeticiler, hiperaktifliği önleyici ve uyuşturucu ilaçlar, uyku ilaçları almak, insülin, sakinleştiriciler, betaadrenerjik bloklayıcılar veya kortikosteroidlerden dolayı artar.
NASIL ÖNLENİR: Özel bir önlem yöntemi yokÂtur. Göğüse destek veren koruyucu yelek giyilerek, bölgenin direkt bir darbeden etkilenmesi önlenmeye çalışılabilir.
BEKLENTİLER
DOÄžRU SAÄžLIK BAKIMI
- Doktor teÅŸhisi.
- Nefes alındığında aÄŸrıları ve göğüs kaslarının hareÂketlerini azaltmak için, geniÅŸ yüzeyli elastik bandaj ile göğüs bölgesini sarmak veya özel göğüs yeleÄŸi takmak. Sakatlanma üst göğüste olsa dahi, göğüs yeÂleÄŸi memelerin alt kısmına takılmalıdır.
- EÄŸer akciÄŸerler, dalak veya karaciÄŸerde bir sakatÂlık sendromu gözlemlenirse, hastanın hastaneye göÂtürülmesi gerekmektedir. Kırılan kaburganın uç kısÂmı ile akciÄŸerde bir delinme olmuÅŸ ve göğüse hava veya kan dolmuÅŸsa, bunun alınması gerekecektir. Yırtılmış bir karaciÄŸerin ameliyat ile tedavi edilmesi gerekecektir. Yırtılan bir dalaÄŸa cerrahi müdahale geÂrekebilir.
TANI YÖNTEMLERİ
- Kendi gözlemlediğiniz belirtiler.
- Medikal özgeçmiş ve bir doktor kontrolü.
- Sakatlığı tam olarak teÅŸhis etmek için kaburgalar ve omurganın röntgeninin çekilmesi. OluÅŸan kırıkta kemikler birbirlerinden ayrılmamışlar ise, ilk röntgen filmlerinde pek görülmezler, fakat 4 gün ve sonrasınÂda çekilen röntgen filmleri genelde sakatlığı belirlerÂler. Komplike olmayan bir kaburga kırığının tedaviÂsi, incinen bir kaburga ile aynı olduÄŸundan, geciken teÅŸhis doÄŸru tedaviyi etkilemez.
POTANSİYEL KOMPLİKASYONLAR
- AkciÄŸerin delinmesi ile göğüs duvarına veya boÂyundaki deri altına kan dolması veya hava kaçması.
- Zatürree, (kaburgaların hareketi ile artan ağrılar derin nefes almayı ve öksürmeyi zorlaştırdığından, biriken vücut salgıları zatürreeye neden olabilir).
- EÄŸer kırık saÄŸdaki 11 ve 12′nci kaburgalarda ise ve çentikli, sivri kırık uçları varsa karaciÄŸeri de sakatlaÂyabilirler.
- EÄŸer kırık soldaki 11 ve 12′nci kaburgalarda ise ve sivri kırık uçları varsa dalak sakatlanır veya yırtılır.
- Uzun süreli ağrılar ve yavaş iyileşme.
MUHTEMEL SONUÇ: EÄŸer bu ilk defa olan bir göğüs sakatlığı ise ve hiçbir iç komplikasyon olmaÂmışsa, doÄŸru tedavi ve tekrar temas sporlarına dönÂmeden yeterli derecede iyileÅŸme süreci geçirilmiÅŸse, bu önlemler sonradan oluÅŸabilecek komplikasyonları önler. İyileÅŸme 4-6 haftada tamamlanır.
TEDAVİ YÖNTEMİ
İLK YARDIM: Komplikasyonu olmayan kaburga kırıklarında herhangi bir ilk yardıma gerek yoktur. EÄŸer akciÄŸer, karaciÄŸer veya dalakta bir sakatlık şüpÂheleri varsa, acil yardım gerekecektir.
TEDAVİNİN DEVAMI
- İhtiyacınız olduğunu hissettiğiniz sürece koruyucu göğüs yeleğini ve bandajı kullanınız-genelde 4-6 hafta.
- Buz tedavisi uygulayınız. Buz parçalarını koyduÂÄŸunuz plastik bir torbayı, nemli bir havluya sararak sakatlanan bölgenin üzerine koyunuz. Bu buz tedaviÂsini günde 3-4 defa, 20′ÅŸer dakika süreyle uygulayıÂnız..
- 2-3 günden sonra bölgesel ısı tedavisi iyileşmeyi hızlandırdığından, sakatlık bölgesine ısı lambası, ısı tamponları, sıcak duş gibi yöntemler ile ısı tedavisi uygulayınız.
- Biriken sekresyonları temizlemek için derin nefes alınız ve hafifçe öksürünüz.
İLAÇ
- Hafif aÄŸrılar için, asetaminofen veya ibuprofen içeÂren ilaçlar alabilirsiniz. Krem ve yaÄŸ ÅŸeklinde kullaÂnılan ilaçları da kullanabilirsiniz. Kanama içeren saÂkatlıklarda aspirin kullanmayınız.
- Doktorunuz ÅŸiddetli aÄŸrılar için reçeteli aÄŸrı kesiciÂler, sakatlık bölgesindeki ÅŸiÅŸliÄŸi azaltmak, aÄŸrıları kesmek, normal nefes almanızı ve öksürebilmenizi saÄŸlamak ve için uzun etkili lokal anestetik enjeksiÂyonlar verebilir.
AKTİVİTE: Doktor onayından sonra normal aktivitelerinize yavaşça başlayınız.
DİYET: İyileÅŸme sürecinde yediÄŸiniz yemek mikÂtarını yaptığınız fiziksel aktiviteye göre dengeleyiÂniz. İyi bir saÄŸlık ve tedavi için gerekli olan enerji, protein, vitamin, mineral ve lif ihtiyacınızı farklı yiÂyecekler yiyerek karşılayınız.
REHABİLİTASYON: Özel bir rehabilitasyon yoktur. Sakatlanmayan diğer kaslarınızı çalıştırmaya devam edebilirsiniz.
Bu Yazi Bugun: 0 defa, Toplam: 128 defa okundu
BENZER YAZILAR:
