
GENEL BİLGİLER
TANIMI: Muhtemel ÅŸuur kaybı dahil, beyinde oluÂÅŸan ÅŸiddetli bir sarsıntı veya ÅŸok nedeni ile, beyin fonksiyonlarında oluÅŸan ani deÄŸiÅŸiklik.
ETKİLENEN VÜCUT PARÇALARI
-
Kafa.
-
Kafatası.
-
Beyin.
BELİRTİ VE BULGULAR
Hafif sarsıntılar:
-
Geçici olarak şuur kaybı. » Hafıza kaybı.
-
Ruhsal dengesizlik.
Ağır sarsıntılar:
-
Uzun süren şuur kaybı.
-
Gözbebeklerinin büyümesi.
-
Solunumda deÄŸiÅŸiklik.
-
Bulanık görme.
-
Denge bozukluÄŸu.
-
Hafıza kaybı.
NEDENLERİ: Kafaya etkileyen bir darbe.
SAKATLIK RİSKİNİN ARTMASI
-
Temas gerektiren sporlar.
-
Düşme riskinin olduğu aktiviteler.
-
Otomobil, motosiklet veya bisiklet yarışları.
NASIL ÖNLENİR: Kafa sakatlığı olasılığı olan tüm faaliyetlerde kask kullanmak.
BEKLENTİLER
DOÄžRU SAÄžLIK BAKIMI
-
Doktor teşhisi ve bakımı.
-
Ciddi beyin sarsıntılarında hastane bakımı.
-
Hastane bakımı gerektirmeyen durumlarda evde bakım.
TANI YÖNTEMLERİ
-
Kişisel olarak gözlemlenen belirtiler.
-
Medikal özgeçmiş ve doktor kontrolü. Sakatlığın gerçek boyutları 48-72 saat süreyle belli olmayabilir.
-
Kafatası kırılmalarını ve yumuÅŸak dokularda oluÂÅŸan sakatlığı tespit edebilmek için röntgen çekilmesi.
-
Kafa için ÇAT taraması, (bak. Sözlük)
-
Kan ve beyin omurilik sıvısının laboratuar tahlilleÂri.
POTANSİYEL KOMPLİKASYONLAR
-
Sakatlığın boyutlarına göre, kalıcı beyin sakatlığı. Tekrarlanan sakatlıklar sonucu konuÅŸma bozukluÄŸu, yavaÅŸ hareket etme, yavaÅŸ düşünme ve sürekli titreÂme (tremor) durumları oluÅŸabilir.
-
Aşırı beyin kanaması, beyine baskı yapan pıhtı oluşturabilir.
-
Darbe yerinde deri açılması varsa, enfeksiyon olaÂsılığı.
-
Sarsıntı sonrası sendromu - ilk 6 ayda gözlemlenen sık baÅŸ aÄŸrıları, hafıza kaybı, ruhsal deÄŸiÅŸmeler, ÅŸaÂşırmalar ve kiÅŸilik deÄŸiÅŸimleri.
-
Aktivitelere kısa sürede tekrar baÅŸlama, kafa sakatÂlıklarının tekrarlanması ve bunun sonucu olarak kalıÂcı bir sakatlığın oluÅŸma riski artar.
MUHTEMEL SONUÇ: Erken teşhis ve tedavi ile tamamen iyileşme mümkündür. Komplikasyonlar hayati tehlike arz edici veya kalıcı beyin sakatlığına neden olabilir.
TEDAVİ YÖNTEMİ
İLK YARDIM
-
Kafatasındaki yaralanmalardan oluÅŸan kan akışının durdurulmasında buz yardımcı olur. Buz parçalarınÂdan hazırlayacağınız bir buz torbasını, sakatlık bölÂgesine koyacağınız bir havlu üzerine koyunuz. Bu teÂdaviyi 20 dakika uygulayınız ve 10 dakika bekleyiÂniz. Bu tedaviyi ilk 24-48 saat içinde sürekli tekrarÂlayınız.
-
Kafa, kalp seviyesinin üzerine gelecek ÅŸekilde haÂfifçe oturarak ÅŸiÅŸliÄŸi ve sıvı birikimini engellemeye çalışınız.
TEDAVİNİN DEVAMI: Sakatlığın boyutları dikÂkatli bir inceleme ve doÄŸru teÅŸhis ile belirlenebilir. Doktor muayenesinden sonra hasta eve gönderilebiÂlir. Fakat yanında sürekli olarak birisinin bulunup, ciddi sakatlık belirtileri için gözlemler yapması geÂreklidir. Daha sonra ciddi belirtiler ortaya çıkabilirse de, sakatlık sonrası ilk 24 saat çok önemlidir. EÄŸer hastayı gözlemliyorsanız, ilk 24 saat her saat başı hastayı uyandırınız. EÄŸer hastayı uyandıramıyorsanız veya kaldıramıyorsanız, hemen doktora haber veriÂniz. Aynı zamanda aÅŸağıdaki belirtiler oluÅŸtuÄŸunda, yine doktora haber veriniz:
-
Kusma.
-
Her iki taraftaki el ve kollan doÄŸru olarak kullanaÂmama.
-
37.8 üzerinde oluşan ateş.
-
Ense sertliÄŸi.
-
Titremeler.
-
Eşit olmayan büyüklükte ve şekilde olan gözbebekleri.
-
Sakatlıktan sonra 4 saatten fazla süren baş ağrısı.
-
Bilinç bulanıklığı.
İLAÇ
Sakatlığın boyutları teÅŸhis edilinceye kadar, asetaminofen içeren ilaç dışında herhangi bir ilacı kullanmaÂyınız.
AKTİVİTE: Doktor, beyin sakatlığı ihtimalinin kalmadığını belirleyinceye kadar yatakta istirahat ediniz. Daha sonra sakatlık belirtileri azaldıktan sonÂra normal aktivitelerinize yavaşça baÅŸlayabilirsiniz.
DİYET: Sakatlık tehlikesi geçinceye kadar tamaÂmen sıvılardan oluÅŸan bir diyet uygulayınız.
REHABİLİTASYON: Beyin sakatlığı olasılığına göre değişir. Doktorunuz ile görüşün.
Bu Yazi Bugun: 0 defa, Toplam: 96 defa okundu
BENZER YAZILAR:
