
GENEL BİLGİLER
TANIMI: Kalça ekleminin bir parçasını oluÅŸturan femur’un büyük trochanter’ine baÄŸlanan kas ve ten-donların sakatlanmasıdır. Kas, tendon ve bunların baÄŸlandığı kemikler kasılma ünitelerini oluÅŸtururlar. Bu üniteler kalça eklemini stabilize ederler ve onun hareketini saÄŸlarlar. Zorlanma, ünitenin en zayıf nokÂtasında oluÅŸur. Zorlanmalar 3 çeÅŸittir.
-
Hafif (1. Derece)- Bir kasın, kas veya tendon lifleÂrinin yırtılmadan hafifçe gerilmesidir. Herhangi bir kuvvet kaybı yoktur.
-
Orta (2. Derece)- Liflerin bir kas veya tendon içinÂde, veya kemiÄŸe baÄŸlandığı yerlerden yırtılmaları. Kuvvet azalmıştır.
-
Ağır (3. Derece)- Liflerin kopma derecesinde, kas-tendon-kemik baÄŸlantısının yırtılması. Ağır zorlanÂmalar cerrahi gerektirebilir. Kronik zorlanmalar bu alanın aşırı kullanılmasından oluÅŸabilir. Akut zorlanÂmalara, bölgenin aşırı stres altında olması veya bölÂgeye direkt olarak yapılan bir darbe neden olabilir.
ETKİLENEN VÜCUT PARÇALARI
-
Femurun büyük tronchanteri.
-
Tronchantere baÄŸlanan kas ve tendonlar.
-
Sinirler, periost, kan ve lenf damarları ve ligament-ler gibi gergin kası çevreleyen yumuşak dokular.
BELİRTİ VE BULGULAR
-
Hareket etme, dönme veya germe sırasında ağrı.
-
Kalça bölgesindeki kaslara krampların girmesi.
-
Sakatlık çevresinde şişlik.
-
Sakatlanan bölgeye parmak ile bastırıldığında, çıÂtırdama hissi ve sesleri.
-
Orta veya ağır sakatlıklarda, kuvvet kaybı.
-
Röntgen ile görülebilen kas veya tendon kalsifikasyonu.
NEDENLERİ
-
Gluteal bölgedeki kas-tendon ünitelerinin uzun süÂre aşırı derecede kullanılması.
-
Gluteal bölgedeki kas-tendon ünitelerine uygulaÂnan ÅŸiddetli bir darbe veya güç.
SAKATLIK RİSKİNİN ARTMASI
Futbol, buz hokeyi gibi temas sporları. Sprint koşuları gibi çabuk start almayı gerektiren coşu sporları.
Herhangi bir kanama bozukluluğu geçmişi olma. Obesite.
Yetersiz beslenme.
Daha önce oluşmuş bir gluteal sakatlığı. Yetersiz kas kondisyonu.
NASIL ÖNLENİR
-
SeçtiÄŸiniz spor ile ilgili doÄŸru kondisyon, kuvvet ve esneklik antrenmanları içeren bir program uygulaÂyarak.
-
Antrenman ve müsabakalardan önce yeteri kadar ısınma ve germe hareketleri yaparak.
-
Sakatlığın tekrarını önlemek için, müsabaka ve antrenmanlardan önce, kalça pedleri gibi destekleyiÂci ve koruyucu özel malzemeler kullanarak.
BEKLENTİLER
DOÄžRU SAÄžLIK BAKIMI
-
Doktor muayenesi ve tanısı.
-
İyileşme döneminde iyi özbakım.
-
Orta ve ağır durumlarda fizik tedavi.
-
Ağır sakatlık durumlarında, cerrahi.
TANI YÖNTEMLERİ
-
Kişisel olarak gözlemlenen belirtiler.
-
Medikal özgeçmiş ve doktor kontrolü.
-
Kırık olma ihtimalini elimine etmek için kalça bölÂgesi röntgenlerinin çekimi.
POTANSİYEL KOMPLİKASYONLAR
-
Hareketliliğe dönüş zamanı kısa olursa, iyileşme süreci uzar.
-
Sürekli sakatlanma eğilimi.
-
Kemiğe bağlantı noktasında enflamasyon (periostit).
-
Bazen çok uzayan hareket yetersizliği.
MUHTEMEL SONUÇ: İlk defa oluÅŸan sakatlıkÂlarda, doÄŸru tedavi ve hareketliliÄŸe dönmeden önce iyileÅŸmek için yeterli zaman ayrılması, kalıcı bir saÂkatlığı önlemek için yeterlidir. Yırtılan baÄŸlar ve ten-donlar, kırılan kemikler kadar uzun iyileÅŸme sürecini gerektirirler. Normal iyileÅŸme zamanları:
-
Hafif (1. Derece)- 2-10 gün.
-
Orta (2. Derece)- 10 gün 6 hafta.
-
Ağır (3. Derece)- 6-10 hafta.
EÄŸer bu tekrarlanan bir sakatlık ise, muhtemelen yuÂkarıda belirtilen komplikasyonlar oluÅŸabilir.
TEDAVİ YÖNTEMİ
İLK YARDIM: R.I.C.E (Rest=dinlenme, Ice=buz, C=kompresyon ve E=elevasyon (yükseltme) protoÂkolüne uyunuz.
TEDAVİNİN DEVAMI
-
KalıplaÅŸmış bir buz parçası ile sakatlığın oluÅŸtuÄŸu bölgede 15 cm kadar bir alanı, dairemsi hareketler ile ovalayınız. Bu buz tedavisini günde 3-4 defa, 15′er dakika süreyle uygulayınız.
-
İlk 72 saatten sonra eÄŸer daha iyi hissediyorsanız, buz yerine ısı tedavisi uygulayınız. Sakatlık bölgeÂsinde, sıcaklık lambası, sıcak suya batırılmış havlu, sıcak suya girme, sıcak duÅŸ, ısı pedleri, veya ısı veÂren kremler kullanabilirsiniz.
-
Eğer mümkünse, girdap banyosu uygulayınız.
-
Şişliği indirmek ve rahatlamak için, yavaşça ve sık aralıklar ile sakatlanan bölgeye masaj yapınız.
İLAÇ
-
Hafif ağrılar için, aspirin, asetaminofen veya ibup-rofen içeren ilaçlar alabilirsiniz.
-
Bölgeye, ovarak uygulayacağınız ağrı kesici yağ veya kremler sürebilirsiniz.
-
Doktorunuz:
Daha güçlü ağrı kesici.
AÄŸrıyı azaltmak için, uzun etkili lokal anestetik enÂjeksiyonlar.
Enflamasyonu azaltmak için triamcinolone gibi kor-tikosteroid enjeksiyonları verebilir.
AKTİVİTE
-
Orta ve ağır sakatlık durumlarında en az 72 saat, alçı ve splintde daha uzun süreli koltuk değnekleri kullanınız.
-
Normal aktivitelerinize yavaşça başlayınız.
-
Temas sporları yapıyorsanız, sakatlanan yeri pedler ile destekleyiniz.
DİYET: İyileÅŸme sürecinde yediÄŸiniz yemek mikÂtarını yaptığınız fiziksel aktiviteye göre dengeleyiÂniz. İyi bir saÄŸlık ve tedavi için gerekli olan enerji, protein, vitamin, mineral ve lif ihtiyacınızı farklı yiÂyecekler yiyerek karşılayınız.
REHABİLİTASYON
-
AÄŸrılarınız azaldığında günlük rehabilitasyon egÂzersizlerine baÅŸlayabilirsiniz.
Bu Yazi Bugun: 0 defa, Toplam: 59 defa okundu
