Efendisohbet.CoM

GENEL BÄ°LGÄ°LER

TANIMI: Humerus’un omuz eklemindeki sökelin­den çıkmasıdır. Humerus’un öne doÄŸru çıkması en sık görülen dislokasyondur. KemiÄŸin geçici olarak sökelinden çıkması ve hemen geri yerine oturması sublüksasyon olarak tanımlanır.

 

ETKİLENEN VÜCUT PARÇALARI

• Omuz eklemi; humerus.

• Sakatlık bölgesindeki periost, sinirler, tendonlar, kaslar, kan damarları ve baÄŸ dokular gibi yumuÅŸak dokular. Deltoidi çalıştıran ve koltuk altından geçen aksiller sinirde sakatlık sık geliÅŸir.

BELÄ°RTÄ° VE BULGULAR

• Sakatlık sırasında oluÅŸan ÅŸiddetli aÄŸrı.

• Omuz fonksiyonunun kaybedilmesi ve hareket et­tirilmek istendiÄŸinde ÅŸiddetli aÄŸrı.

• EÄŸer ayrılan kemikler ayrıldıkları ÅŸekilde kilitlen­miÅŸler ise, gözle görülebilen bir deformite. Kemikler, hemen eski durumlarına gelebilirler ve bir deformite görülmeyebilir, fakat oluÅŸan tahribat aynıdır.

• Çıkma bölgesinde hassasiyet, ÅŸiÅŸme ve morarma.

• Çıkma bölgesinde oluÅŸan baskı, sıkışma, sinirlerin veya kan damarlarının kesilmesinden dolayı, kolda oluÅŸan uyuÅŸukluk veya felç.

NEDENLERÄ°

• Omuza, yukarı doÄŸru yapılan direkt bir darbe veya uzatılmış kola, geriye doÄŸru çekme gibi bir güç uy­gulaması.

• Aşırı derecede omuz burkulması sonucu.

• DoÄŸuÅŸtan olan omuz eklemi deformiteleri.

• Çok güçlü kas dönmesi veya ÅŸiddetli bir kas kasıl­ması (sara nöbetleri veya elektrik çarpması).

SAKATLIK RÄ°SKÄ°NÄ°N ARTMASI

• Temas ve çarpışma olasılığı yüksek olan Amerikan futbolu, güreÅŸ, futbol veya basketbol gibi sporlar.

• Güçlü bir atma, kaldırma, vurma veya döndürme gerektiren her türlü aktivite.

• Omuz kırılması. Daha önce olmuÅŸ bir omuz çıkma­sı veya burkulması. Yetersiz kas kondisyonu.

• Herhangi bir omuz sakatlığının tekrarı.

• Her türlü artrit (gut, romatizmal artrit)

NASIL ÖNLENİR

• Kuvvet, esneklik ve genel kondisyon antrenmanla­rı, özellikle atma sporları için omuz güçlendirme programları uygulayarak. Fiziksel aktivitelerden ön­ce yeterince ısınma hareketleri yaparak.

• Katıldığınız temas gerektiren sporları yaparken, omuz destek pedleri gibi sporunuza uygun seçilmiÅŸ malzemeler kullanarak. Sakatlıktan sonra omuzu bandajlamak veya koruyucu kullanmak, sakatlığın tekrarını önleyebilir. Çok sık sakatlanıyorsanız, te­mas sporlarına katılmayınız.

BEKLENTÄ°LER

DOÄžRU SAÄžLIK BAKIMI

• Yerlerinden çıkan kemikleri tekrar yerleÅŸtirmek için yapılacak olan manipülasyon dahil, eklemi nor­mal pozisyonuna döndürmek için doktor tedavisi. Akut veya sık tekrarlanan dislokasyonlar, eklemi tek­rar düzeltmek ve stabilize etmek için cerrahi gerekti­rebilir.

• Tedavi sırasında kiÅŸisel bakım.

TANI YÖNTEMLERİ

• Kendi gözlemlediÄŸiniz semptomlar.

• Medikal özgeçmiÅŸ ve bir doktor kontrolü.

• Omuz eklemi ve bitiÅŸik olduÄŸu kemiklerin röntge­ninin çekilmesi.

POTANSÄ°YEL KOMPLÄ°KASYONLAR

• Sakatlanan bölgedeki veya yakınında olan sinirler, baÄŸlar, tendonlar, kan damarları veya baÄŸ dokularda­ki geçici veya kalıcı sakatlıklardan dolayı oluÅŸan uyuÅŸukluk, soÄŸukluk ve beniz solukluÄŸu.

• Omuz bölgesinde aşırı iç kanama.

• Åžok veya bilinç kaybı.

• Özellikle daha önceki dislokasyon tam olarak iyileÅŸmediyse, tekrarlanan dislokasyon. Tekrarlanan dislokasyonlarm çoÄŸu, baÄŸlarda tam iyileÅŸme olma­dığından veya doÄŸuÅŸtan olan glenohumeral sakatlık­lardan doÄŸan anterior di slokasyonlardır.

MUHTEMEL SONUÇ: Omuz dislokasyonu dü­zeltildikten sonra, 2-8 hafta bir süre için bir omuz as­kısı veya alçı ile hareketsiz kalması gerekebilir. Sa­katlanan bağların iyileşmesi en az 6 hafta gerektirir. Normal tedavi yöntemleri sakatlığın tekrarlanmasını öneleyemiyorsa, cerrahi oluncaya kadar aktivitelerinizi modifiye ediniz. Cerrahi sonrası, sakatlığın tek­rarlanmaması için rehabilitasyon programı gerekir.

TEDAVİ YÖNTEMİ

Ä°LK YARDIM

• Åžok olasılığını azaltmak için hastayı bir battaniye veya benzeri bir ÅŸeyler ile örtünüz. Mümkünse giysi­lerini kesiniz, hastayı hareket ettirmeyiniz. Uzman olmayan kiÅŸiler, çıkan kemikleri yerine getirmeye ça­lışmam alıdırlar.

• Hastanın boynunu, sakatlanan omuzunu ve dirseÄŸi­ni desteklenmiÅŸ splint ile veya omuz askısı ile hare­ketsiz hale getiriniz.

• R.I.C.E (Rest=dinlenme, Ice=buz, C=kompresyon ve E=elevasyon (yükseltme) protokolüne uyunuz.

• Doktor, ayrılan omuz eklemini normal durumuna getirmek için manipüle edecek ve yırtılan baÄŸlar ve tendonları düzeltecektir. Manipülasyon ayrılma ola­yından sonra 4-6 saat içinde yapılmalıdır. Daha son­ra, kanama ve vücut sıvılarının akması, hastanın ÅŸok geçirmesine ve baÅŸka problemlerin oluÅŸmasına ne­den olabilir. Aynı zamanda bir çok doku elastikiyeti­ni kaybederek normal durumuna dönmekte zorlana-

bilir. Manipülasyon, spinal veya genel anestezi ge­rektirebilir. Eğer kan damarları veya sinirlerde tahri­bat varsa, cerrahi mutlaka gerekecektir.

TEDAVÄ°NÄ°N DEVAMI - Evde:

• Buz parçalarını koyduÄŸunuz plastik bir torbayı, nemli bir havluya sararak sakatlanan bölgenin üzeri­ne koyunuz. Bu buz tedavisini günde 3-4 defa, 20ÅŸer dakika süreyle uygulayınız.

• EÄŸer daha iyi hissediyorsanız, sakatlık bölgesine, sıcaklık lambası, sıcak suya batırılmış havlu, sıcak suya girme, sıcak duÅŸ, ısı pedleri gibi sıcaklık veren yöntemleri sıkça uygulayınız.

• Alçıya alman veya askıda olan kas grupları dışın­daki tüm kaslarınızı çalıştırınız. Kas kasılmaları ke­miklerin düzelmesini ve iyileÅŸmesini hızlandırır.

• Yavaşça ve sık aralıklar ile sakatlanan bölgeye ya­pılan masaj ÅŸiÅŸliÄŸi indirecek ve rahatlatacaktır.

İLAÇ: Doktorunuz:

• Kemikleri birleÅŸtirme manipülasyonu sırasında, genel anestezi uygular veya kas gevÅŸetici ilaçlar verir.

• Hafif ve orta aÄŸrılar için asetaminofen tabanlı ilaç­lar, ÅŸiddetli aÄŸrılar için narkotik tabanlı aÄŸrı kesiciler, cerrahi gerekiyorsa, enfeksiyonu önlemek için antibiyotikler verebilir.

AKTİVİTE: Cerrahiden sonra aktivitelerinize ya­vaşça başlayınız. Doktorunuzun önerilerine uyunuz.

 

DÄ°YET

• Tedavi için gereken manipülasyon veya cerrahi yapılıncaya kadar yemeyin ve içmeyin. Karnınızdaki sıvı veya katı yiyecekler anestezi altında iken kusma yapabilir ve bu durum tehlike oluÅŸturabilir.

• Ä°yileÅŸme sürecinde yediÄŸiniz yemek miktarını yap­tığınız fiziksel aktiviteye göre dengeleyiniz.

REHABÄ°LÄ°TASYON

• Askıya ihtiyacınız olmadığında rehabilitasyon eg­zersizlerine baÅŸlayabilirsiniz.

• Egzersizlerden önce ve sonra 10 dakika buz masajını uygulayınız. KalıplaÅŸmış bir buz parçası ile sakatlığın oluÅŸtuÄŸu bölgede 15 cm kadar bir alanı, dairemsi hareketler ile ovalayınız. Bu buz tedavisini 15′er dakika süreyle uygulayınız.

Bu Yazi Bugun: 0 defa, Toplam: 110 defa okundu

Bu Yazıyı Paylaşın