 SPOR SAKATLIKLARININ ÖNLENMESİ
Bir sporcu gerek antrenman gerekse maç sırasında her zaman için sakatlanma riski taşır.
Spor sakatlığı: Spora katılım sırasında ortaya çıkan ve;
-
Sporcu aktivitesinin düzeyinde ve dozunda düşmeye sebep olan
-
Tıbbi tedavi veya öneriye gerek doğuran,
-
Olumsuz sosyal ve ekonomik etkileri bulunan bir durumdur.
Sporcularda sakatlanmaların % 90 - 95 i ekstremitelerde % 5 i ise vücudun diğer kısımları olan baş, boyun, göğüs ve karın bölgesinde görülür.
EKSTREMÄ°TELER
ÃœST EKSTREMÄ°TELERÂ
-
OMUZ
-
KOL
-
DÄ°RSEK
-
ÖN KOL
-
EL BİLEĞİ
-
EL
ALT EKSTREMÄ°TELERÂ Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â Â
-  KALÇA
- Â UYLUK
- Â DÄ°Z
- Â BACAK
-  AYAK BİLEĞİ
- AYAK
Ekstremitelerde şu dokular vardır.
1- Kemikler
Üst ekstremitede : Kürek (scapula), köprücük (clavicula) kol (humerus) ön kol (radius) 8 adet el bileği kemiği, el tarak el parmak kemikleri bulunur.
Alt ekstremitede : LeÄŸen(pelvis), uyluk (femur) bacak (tibia-fibula) 7 adet ayak bileÄŸi kemiÄŸi, ayak tarak kemikleri, parmak kemikleri bulunur.
2- Eklemler
Eklem, iki veya daha fazla kemiğin bitişme yerleri olarak tanımlanır. Oynar, yarı oynar oynamaz olmak üzere üç türlü eklem vardır. Oynar eklemlerin çevresinde fibröz kapsül bunun dışında bağlar, eklemin içinde sinovya , sinovya sıvısı, menisküs gibi bazı fibröz yapılı dokular vardır. Kemiklerin eklem yüzeyleri kıkırdak dokusundan oluşmuştur.
Menisküs diz eklemi içinde iç ve dış olmak üzere iki adet bulunan eklem yüzeylerinin uygunluğunu sağlayan yastık görevi gören fibröz kıkırdak oluşumlardır.
Diz ekleminde iç yan bağ, dış yan bağ ve çapraz bağların ayak bileğinde ise iç yan bağ ve dış yan bağın önemi çok büyüktür.
3- Kaslar : (adaleler)
-
4- KiriÅŸler (tendonlar)
-
5- Damar ve sinirler
Spor sakatlıklarında en önemli etken % 60 -65 travmalar diğeri ise % 30- 35 aşırı kullanımdır. Sakatlıkların % 60 - 70 maç sırasında % 30 - 40 ise antrenman sırasında oluşmaktadır.
Spor sakatlıkların önlenebilmesi veya en aza indirilebilmesi için;
1- spora başlayacak her sporcu tam bir sağlık kontrolünden geçirilmeli ve seçtiği spor dalı için vücut yapısının uygunluğu araştırılmalıdır. Ayrıca sporcularında, belirli zamanlarda tıbbi kontrollerin yapılması gerekir. Vücutlarında diş çürüğü bademcik iltihabı sinüzit gibi enfeksiyon odakları varsa bunlar hemen tedavi edilerek ortadan kaldırılmalı, veya olan bozukluklar (burunda deviasyon) hemen düzeltilmelidir.
-
2- Antrenmanın yeterli ve uygun yapılması gerekir. Antrenman spora katılımda, travmaya dönüşebilecek zorlanmalara karşı sporcunun hazırlıklı olmasını sağlayarak sakatlanma riskini en aza indirmesi için temel bir olgudur. Sporcunun gittikçe şiddetlenen antrenmanlarla maçlarda karşılaşabileceği maksimum zorlanmalar uyum göstermesi söz konusudur. Ancak ortaya çıkan çelişkili durumlar sakatlanmalara neden olmaktadır. O halde sporcu fiziksel güç uyumu öğelerine sahip olmalı ve sporcu gerekli fiziksel güç uyumu düzeyine gelmeden ağır antrenmanlara katılması maç oynaması engellenmelidir.
Çok ve uygun bir şekilde yapılan antrenmanlarla hem başarı oranı yükselir hem de sakatlanma ihtimali azalır. Isınma ve soğuma yeterli bir şekilde yapılmalıdır. Örneğin 10 dakika genel ısınma hareketleri 10 dakika izometrik germe yapılmalıdır. Soğumada amaç kas sertliğini önlemek içindir. Bunun için antrenman bitiminde 5-10 dakika joggin ile esneklik hareketleri yapılamadır. Ayrıca ağırlık çalışmaları da bilinçli bir şekilde yapılmalıdır.
-
3- ekipman ve tesis : Top ayakkabı gibi spor malzemeleri iyi ve uygun olmalı çeşitli koruyucular kullanılmalıdır. Gerek antrenman gerekse maç yapılan sahaların zeminleri spor yapmaya elverişli olmalıdır.
-
4- Antrenörlerin kendi dallarında olduğu kadar spor sakatlanmaları ve ilk yardın konusunda yeterince eğitim almaları sağlanmalıdır.
-
5- Eklemlerinde stabilite yetersizliği olan sporcular , eklem bandajı eklem koruyucusu apereyler kullanmalıdır.
-
6- Sakatlık tam geçmeden antrenmana başlanmamalı veya uygun dozda antrenman verilmeli, maç oynatılmamalıdır.
-
7- TekniÄŸe ve kurallara uygun oyun oynamaya teÅŸvik edilmelidirler.
-
8- Her türlü sakatlığa gereken ilgi gösterilmelidir.
 Alıntı
Bu Yazi Bugun: 2 defa, Toplam: 63 defa okundu
(Oy: 1, Ortalama: 4 disari 5)
Yükleniyor ...BENZER YAZILAR: